سجاد نیکنام: روز جمعه، روز موعود خواهد بود و به هیچ وجه تردید نداشته باشید که این انتخابات کاملاً با انتخابات برگزار شده در سه دهه اخیر متفاوت خواهد بود؛ هرگز اینچنین انتخابات در ایران با بی تفاوتی مردم روبرو نبوده و شواهد چند روز اخیر، گواهی بر مشارکت بسیار اندک ملت ایران در انتخابات اخیر میباشد، مگر آنکه در روزهای پایانی شوکی که در برخی محافل سخن از آن گفته میشود جامعه ایرانی را که همیشه غیرقابل پیش بینی بوده، به یکباره به سوی صندوقهای رای روانه سازد! فراموش هم نکنیم که تصمیم گیریهای آتی داخلی و خارجی در مورد آینده ایران، تا حدود زیادی مرتبط با نتایج این انتخابات خواهد بود. اما بی رغبتی کنونی در میان مردم نسبت به حضور در انتخابات، در عین حال که به دلیل نارضایتیهای متعدد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ... میباشد، میتواند متاثر از سیاستهای سوال برانگیزی باشد که با برگزاری این انتخابات در آستانه تعطیلات آخر سال و محدودیتهای متعدد تبلیغاتی کاندیداها، نقش بسزایی در کاهش شور و هیجان انتخاباتی داشته است. ولی قبل از بروز شوک معروف و با در نظر گرفتن شرایط کنونی، انتخابات 24 اسفند مجلس هشتم با 4 گروه از مردم ایران روبرو خواهد بود که مطمئناً شما نیز خود را در کنار یکی از این گروهها میبینید:

گروه اول: این گروه در سه دهه اخیر در تمامی انتخاباتها حضور داشته و با استناد به اینکه انتخابات را یک تکلیف شرعی میداند، بی هیچ تردیدی در انتخابات اخیر نیز مشارکت خواهد داشت، بخصوص آنکه با گرایشات جناح راستی خود، تثبیت مجلس و دولت کنونی را ضروری میبیند. این گروه کمیت و کیفیت ثابتی دارد و به جای تغییر، بازگشت به گذشته را توصیه میکند، حتی اگر این بازگشت خیلی از اعتقادات آن را نیز زیر سوال برد! این گروه از هر ابزار و ترفندی برای حفظ روند کنونی انتخابات و شرایط بسته استفاده میکند تا با حفظ مشروعیت سیستم حاکم و مخالفت جدی با دخالت بیگانه، قدرت را همیشه در اختیار داشته باشد. این گروه برای پیشبرد اهداف خود، از پرداخت هر هزینه ای استقبال میکند و تا میتواند هزینه ها را متوجه گروههای دیگر میکند تا در جذب نیروهای بیشتر، موفق جلوه نماید و مسیری ثابت و غیرقابل تغییر دارد و به هیچ وجه قدرت موجود را از دست نخواهد داد. 

گروه دوم: این گروه در سه دهه اخیر در تمامی انتخاباتها شرکت کرده اما در یک دهه اخیر گویا به خاطر نجات اصلاحات در انتخابات شرکت میکند و مطمئناً در انتخابات اخیر نیز با وجود اینکه امیدی به اصلاحات ندارد، مشارکت خواهد داشت، بخصوص آنکه با گرایشات جناح چپی خود، تمایل زیادی برای تصاحب مجلس و در آینده دولت، توسط جناح خود دارد. این گروه کمیت متغیر و کیفیت ثابتی دارد و تغییر را فقط به دست اصلاح طلبان ممکن میداند و بازگشت به اصلاحات را توصیه میکند و برای حفظ اعتقاداتش، حتی به تعهد هم تن میدهد! این گروه از هر ابزار و ترفندی برای اصلاحات و مشارکت در انتخابات استفاده میکند تا با مشروعیت بخشی به سیستم حاکم و کاهش دخالت مستقیم عامل خارجی، سهمی را در قدرت کسب نماید. این گروه برای پیشبرد اهداف خود، از تحمل هزینه بیمناک هست و در برابر هزینه یاران خویش نیز سکوت را برمیگزیند و تلاش چندانی نیز برای حفظ نیروهای خود ندارد و با کوچکترین هزینه، کوتاه آمده و مسیر خود را تغییر میدهد تا هر طور شده، سهمی در قدرت داشته باشد.

گروه سوم: این گروه در سه دهه اخیر در اکثر انتخاباتها شرکت نکرده و معمولاً در همه انتخاباتها تحریمی میباشد و چون خواهان تغییر کلیت سیستم هست، مطمئناً در این انتخابات نیز مشارکت نخواهد داشت، بخصوص با گرایشات اپوزیسیونی خود، خواهان به روی کار آمدن احزاب و گروههای مورد حمایت خود هست که معمولاً خارج نشین میباشند. این گروه کمیت ثابت و کیفیت متغیری دارد و با تفکرات انقلابی خود، در هر دوره ای حامی یکی از گروههای اپوزیسیونی میشود و گاهاً نیز به بازگشت به گذشته یا اصلاحات، چراغ سبز نشان میدهد! این گروه از هر ابزار و ترفندی برای تحریم انتخابات استفاده میکند تا با کاهش مشروعیت سیستم حاکم و جلب حمایت خارجی، تغییراتی بنیادی در داخل را به نظاره بنشیند. این گروه برای پیشبرد اهداف خود، از تحمل هزینه گریزان هست و هزینه را متوجه یاران خود در دیگر شاخه های این گروه میداند و برای حفظ نیروهای شاخه خود در گروه تلاش میکند و تحمل هزینه از سوی شاخه های دیگر برای آن چندان دردناک نیست و در حالی که درجا میزند، دستاورد چندانی نیز تاکنون نداشته است و هر کدام از شاخه های آن، قدرت را سهم خود میداند.

گروه چهارم: این گروه در سه دهه اخیر در برخی از انتخاباتها شرکت کرده و مشارکت یا عدم مشارکت خود در انتخابات را منوط به تائید یا رد صلاحیت کاندیداهای مورد حمایت خود کرده است و به احتمال قوی در این انتخابات مشارکت نخواهد داشت، بخصوص با گرایشهای مدنی و اجتماعی خود، خواهان به روی کار آمدن چهره هایی حامی جنبشهای اجتماعی ایران هست و برای آن گرایش سیاسی زیاد مهم نیست. این گروه کمیت و کیفیت متغیری دارد و با تفکرات مدنی و حقوق بشری خود، حمایت از کاندیداهای جنبشهای زنان، کارگران، دانشجویان، معلمان، اقوام و ... را توصیه میکند و تقدس یا تنفری را نسبت به اصول گرایان یا اصلاح طلبان یا اپوزیسیونیها برنمیتابد! این گروه از هر ابزار و ترفندی برای بقای روند رو به رشد جنبشهای اجتماعی استفاده میکند و انتخابات یا مشروعیت سیستم حاکم برای آن اصل نیست و حمایت خارجی را محدود به حمایت نهادهای مدنی و حقوق بشری میداند تا تغییراتی آگاهانه از پایین به بالا را در جامعه به نظاره بنشیند. این گروه برای پیشبرد اهداف خود، با آغوش باز هزینه های متعدد را متحمل میشود و برای حفظ نیروها و انسجام تشکیلاتی آن، آگاهانه تلاش میکند تا هزینه های کمتری را متوجه دیگر یاران خویش در مسیر رو به جلوی جنبشهای اجتماعی نماید و ارزش بسیاری برای دستاوردهای خویش قائل شده و سهمی از قدرت نمیخواهد. 

شاید هر کدام از ما، خود را وابسته یا حامی یکی از گروههای فوق بدانیم ولی با نظاره به سه دهه اخیر و تجربیات سالهای گذشته، در این انتخابات تغییر رویه دهیم و حامی گروه دیگری شویم؛ اما با توجه به روند بسته و بازگشت به گذشته گروه اول، روند ظاهراً باز و درجا زدن گروه دوم و روند سلب مسئولیت از خود و بی برنامه گروه سوم، شاید تنها گروه چهارم باشد که حتی اگر با روندی کند، ولی در هر حال مسیری رو به رشد را طی میکند و مطمئناً با قبول مسئولیت، کاملاً هدفمند پیش خواهد رفت و به تنهایی و با انسجام بیشتر، یارای مقاومت در برابر هر تهدید داخلی و خارجی را خواهد داشت. گروه چهارم از حضور نماینده ای از میان خود جنبشهای اجتماعی در مجلس برای انعکاس و سرعت بخشی به خواسته هایش استقبال میکند ولی در غیر این صورت این خود زنان، دانشجویان، کارگران، معلمین، اقوام و ... خواهند بود که با صدای رسا، خواسته های خود را طرح و تا رسیدن به آن از هیچ کوششی دریغ نخواهند کرد. به هر حال گروه چهارم برخلاف گروههای دیگر، مسیری کاملاً مشخص دارد و خوب هم میداند که چه برخوردی با انتخابات مجلس هشتم خواهد داشت و هیچ لزومی مبنی بر حضور خود در انتخابات برخی شهرها آن هم زمانی که کاندیدایی راستین از جنبشهای اجتماعی را در این شهر نداشته باشد، نمیبیند.

خبر اول اینکه، هواداران یکی از نامزدهای مجلس هشتم در شهرستان دورود، برای تبلیغ به نفع کاندیدای خود، از مرغهای خانگی استفاده کردن و کارت تبلیغاتی وی رو به وسیله چسب بر روی دو طرف دهها مرغ خانگی در روستای سیاه کله این شهرستان چسبانده و اونها رو در سطح روستا رها کردن. سخنراني يك كانديداي اصلاح طلب يكي از حوزه هاي انتخابيه استان مازندران نیز به دليل پرتاپ سنگ مردم به سوي وی نا تموم مونده. همچنین پس از سخنرانی انتقاد آمیز انتخاباتی یک روحانی کاندیدا در جلفا، که در بخشی از اون به انتقاد از برخی عملکردهای پلیس در ایران پرداخته شده، درگیری بین مردم و پلیس رخ داده. صدور بيانيه حمايتی از سوي هنرمندان، بازيگران سينما و تلويزيون به نفع اصلاح طلبان نیز همچنان خبرسازه و گویا صدا و سيما تعدادی از اونها رو وادار کرده که جلوی دوربین حاضر بشن و امضاشون رو پس بگیرن تا احتمالاً شغلشون رو از دست ندن.

خبر بعدی اینکه، یک فعال سیاسی در سنندج به نام طه احمدی بازداشت شده. تعدادی از همراهان و دانش آموزان فرزاد کمانگر معلم محکوم به اعدام نیز به صورت خودجوش اقدام به جمع آوری امضاء برای آزادی آموزگار خود نمودن. همچنین چهار روزنامه نگار گیلانی به نامهای آرش بهمنی به 16 ماه حبس، بابک مهدیزاده و کوهزاد اسماعیلی به چهار ‏ماه حبس و علی انجم روز به جریمه نقدی بدل از حبس با آرای ‏محاکم دادگستری محکوم شدن. نسرین ستوده و منصوره شجاعی از فعالان جنبش زنان و کمپین یک میلیون امضاء هم که عازم شرکت در مراسم روز جهانی زن در جمع زنان ایرانی ساکن دوبی بودن، از خروجشون جلوگیری شده. 200 کارگر رسمی کارخانه چینی حمید قم نیز در اعتراض به تعطیلی کارخانه و عدم در یافت ۶ ماه حقوق و مزایای شغلی در خیابان منتهی به کارخانه دست به راهپیمایی زدن.

خبر دیگه اینکه، ابهری متخصص علوم رفتاری و آسیب شـنـاسی اجتماعی از کاهش سن ازدواج موقت (افزایش 25 درصدی آمار ازدواج موقت) و افزایش سن ازدواج دائم در کشور خبر داده و همچنین اذعان داشته که با توجه به ازدیاد آمار دختران در دانشگاهها و علاقه اونها به ادامه تحصیل، توقعات اجتماعی و ‌رفتاری اونها نیز افزایش یافته و از سوی دیگه مشکل بیکاری، تورم، گرانی مسکن و افزایش بی رویه اجاره بها ‌در شهرهای بزرگ نیز باعث شده تا پسران کمتر به ازدواج اشتیاق نشون بدن.

خبر آخر هم اینکه، به دنبال ممانعت یگان ویژه از برگزاري مراسم بزرگداشت صنعت ملي شدن نفت و دستگیری و ضرب و شتم 8 نفر از دانشجویان، حدود 500 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تعطیل کردن کلاسهای درس، در صحن دانشکده پزشکی، دست به تحصن زدن که گویا نهایتاً این اعتراضات منجر به آزادی تعدادی از دانشجویان شده.